เทศน์เช้า วันที่ ๑ สิงหาคม ๒๕๖๙

พระอาจารย์สงบ มนสฺสนฺโต

ณ วัดป่าสันติพุทธาราม (วัดป่าเขาแดงใหญ่) ต.หนองกวาง อ.โพธาราม จ.ราชบุรี

ตั้งใจฟังธรรมะ ธรรมะเป็นสัจธรรมขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้านะ เราศึกษาเล่าเรียนมาขนาดไหน มันก็เป็นถ่ายทอดมาจากองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

รสของธรรมชนะซึ่งรสทั้งปวง

องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า วิมุตติสุขๆ ไง เราจำมาๆ มันมาครอบ มาเป็นสติปัญญาของเรา มันเป็นความจำมา มันเป็นรสชาติหนึ่งไง แล้วสัตว์โลกเป็นไปตามกรรม เข้าพรรษาๆ พวกเราฝึกหัดปฏิบัติขึ้นมา จะมาแจกแจงว่า เรามีเวรมีกรรมอะไรของเรา แล้วเรามีบุญกุศลมากน้อยขนาดไหน เราจะมาฝึกหัดปฏิบัติของเราขึ้นมาไง

รสของธรรมชนะซึ่งรสทั้งปวง

โกรธจัด หลงจัด ให้เขาหลอกลวงมาตลอด ถ้าระลึกได้ เห็นไหม รสของธรรม

โกรธจัด เวลาโกรธเขา พอมีสติเท่าทันมัน ความโกรธมันระงับลง มันหายไป โฮ้! รสของธรรม รสของธรรม เวลามันโกรธ มันทุกข์มันยาก เวลามันหาย มันให้อภัยหรือมันเข้าใจตามความเป็นจริงไง

สัตว์โลกเป็นไปตามกรรม มันมีเวรมีกรรมต่อกันมันถึงมากระทบกระเทือนต่อกันไง แต่ในสติปัญญาของเรา เราแก้ไขของเรา ถ้ามันปล่อยวางได้ รสของธรรมชนะซึ่งรสทั้งปวง เวลาโกรธ โอ้โฮ! มันกระฟัดกระเฟียดนะ เวลามันปล่อยมันวางขึ้นมา โฮ้! โล่งหัวอกเลยล่ะ โล่งใจมาก

ธรรมะขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เราศึกษาค้นคว้า มาฝึกหัดปฏิบัติของเรา แล้วถ้าใครมีอำนาจวาสนานะ เข้าพรรษาๆ ชาวพุทธเราเข้าพรรษา งดเหล้าเข้าพรรษา ทำไมมันงดได้ล่ะ มันงดได้เพราะมันบุญกุศลไง เราเกิดมาเป็นมนุษย์พบพระพุทธศาสนาไง องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าสอนถึงคุณงามความดีอย่างนี้

ถ้างดเหล้า สุขภาพเราก็แข็งแรงขึ้นมา เราจะมีสติปัญญาในทั้งพรรษานี้ รักษาชีวิตของเราให้มันปลอดภัย ถ้ามันดื่มเหล้าเข้าไป สุขภาพของเรามันก็ทรุดโทรม แต่ชอบ แล้วก็มึนเมาขึ้นมา สะเปะสะปะไปไหนล่ะ เมาแล้วขับๆ เวลาเมา มันคิดว่ามันขับได้ มันพอประคองได้ แล้วมันก็ไปประสบอุบัติเหตุ แล้วก็เสียใจ

ถ้าเสียใจ เห็นไหม สัตว์โลกเป็นไปตามกรรม แล้วเราในพรรษานี้ อดเหล้าเข้าพรรษา ถ้าเรามีสติปัญญาของเรา เรามาทบทวนในชีวิตของเราไง ทบทวนที่ว่าตั้งแต่เกิดมา ตั้งแต่เกิดมา ตั้งแต่ทำคุณงามความดีมามากน้อยขนาดไหน แล้วเวลากิเลสมันหลอกมันลวงขึ้นมา ทำตามกิเลสที่มันล่อมันลวงไปขนาดไหน ถ้ามีสติปัญญาเท่าทันมันแล้วนะ มันสังเวช

เราเกิดมาเป็นมนุษย์ เกิดมาพบพระพุทธศาสนา เราเคารพบูชาองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ใครสอนเราไม่ได้ทั้งนั้นน่ะ แต่ถ้าเรามีศรัทธาความเชื่อในพระพุทธศาสนา เรายอมให้องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าอบรมบ่มเพาะสั่งสอนเราได้ พอสั่งสอนเราได้ แล้วเราทำตามได้ พอเราทำตามได้ สุขภาพเราแข็งแรง ทุกอย่างมันดีขึ้นมาหมดเลย

แล้วเวลาฝึกหัดปฏิบัติขึ้นไป ถ้าสติปัญญามันเท่าทัน ไอ้ที่ไม่พอใจ ไอ้ที่มันขัดอกขัดใจทั้งหลาย สติปัญญาเท่าทันมัน มันปล่อยหมดน่ะ ไร้สาระ มันเป็นอารมณ์ความรู้สึก มีสติปัญญาเท่าทันมัน มันปล่อยวางได้นะ พอมันปล่อยวางได้นะ เราก็โล่งโถง เห็นไหม

อตฺตา หิ อตฺตโน นาโถ ตนเป็นที่พึ่งแห่งตน

เราไม่ต้องไปมองใครหรอก เรามองหัวใจเรานี่แหละ ถ้ามันคิดผิด ถ้ามันหลงผิด มันตรากตรำไปโดยความเห่อเหิมทะเยอทะยานนะ เวลาหลงผิดไป โอ้โฮ! ขยันหมั่นเพียรทำแต่บาปอกุศลเข้าหัวใจของตนนะ เวลามันรู้เท่าทัน มันหยุดเลย แล้วเราจะมาสร้างคุณงามความดีของเรา

ในบรรดาสัตว์สองเท้า องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าประเสริฐที่สุด

ทรัพย์สินของพระมีบริขาร ๘ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าสละราชวังออกมา เวลาหลวงตาพระมหาบัว โครงการช่วยชาติฯ เป็นหมื่นๆ ล้าน หมื่นๆ ล้านให้กับใคร ให้กับชาตินี้ อยู่ในธนาคารชาติ นี่มันทรัพย์สินภายนอก

ภายนอกๆ ถ้าคนฉลาดแล้วมันเกิดบุญเกิดกุศล เกิดการฝึกหัดหัวใจของตน กิเลสมันเหนียวมันแน่นในหัวใจของตน เราอยากจะพ้นกิเลส เราอยากจะมีความสุข เกลียดความทุกข์ทั้งนั้น เวลามีทรัพย์สินของเราขึ้นมา เราก็ไปยึดไปมั่นของมัน เราฝึกหัดตรงนี้ไง ฝึกหัดตรงที่คนที่มีสติมีปัญญาไง เราไม่ใช่ให้ทานโดยไม่มีสติไม่มีปัญญา เราให้ด้วยสติปัญญาของเราไง

ของภายนอกยังเสียสละได้ แล้วเราก็อยากจะสละความทุกข์ในหัวใจของตนนี่ ไอ้ความทุกข์ความยากในหัวใจของตน ทุกคนไม่ปรารถนา ทุกคนไม่ต้องการทั้งนั้นน่ะ ปรารถนาแต่ความสุข ปรารถนาแต่ประสบความสำเร็จ ไม่ต้องไปโทษอื่นโทษไกล นั่งภาวนานี่ ถ้าเวลามันฟุ้งมันซ่าน มันทุกข์มันยากนะ โอ้โฮ! ร้อนเป็นไฟ

พุทโธๆ ไอ้พุทโธๆ ทุกคน คนที่ภาวนาไม่เป็นนะ หมิ่นแคลน ดูถูกดูแคลน

หลวงปู่เสาร์ หลวงปู่มั่น หลวงตาพระมหาบัวเห็นคุณค่าของมันมาก คนเราจะร่ำจะรวยตั้งแต่มีสลึงพึงบรรจบให้ครบบาท มีบาทขึ้นมามันเก็บประหยัดมัธยัสถ์ของเรา เป็นทรัพย์สิน เป็นมรดกตกทอดให้กับลูกหลานเราได้

พุทโธๆๆ สร้างพระอรหันต์มามากมาย พุทโธนี่ พุทโธนะ แล้วเวลาครูบาอาจารย์ของเรา ยิ่งพุทโธยิ่งกราบ เพราะพุทโธคือพระพุทธเจ้า พระพุทธเจ้าอยู่กลางหัวอกของเรา เพราะเรามีธาตุรู้

ธาตุรู้นะ ผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าปรารถนารื้อสัตว์ขนสัตว์ ก็รื้อหัวใจของสัตว์โลก รื้อหัวใจของสิ่งมีชีวิต ตัวนั้นน่ะ ตัวนั้นน่ะเป็นพลังงานเริ่มต้นให้เรามีชีวิตนี้ แต่เราไม่เคยรู้จักมัน แล้วนั่งสมาธิ พุทโธๆ ถ้ามันสงบเข้ามา โอ้โฮ! มันมหัศจรรย์นะ

ทรัพย์สินใดๆ มันจะมีคุณค่ากว่าจิตสงบ

จิตที่มันออกมามันธรรมชาติของมันไง นี่ไง พลังงานมันส่งออกไง มันโดยการดำรงชีวิตไง เวลาตาย พลังงานนี้ก็เคลื่อนออกจากร่างนี้ไปไง แล้วพลังงานไปไหน

จิตที่เวียนว่ายตายเกิดในวัฏฏะ แล้วแต่ละภพแต่ละชาติ พลังงานอยู่ในนี้ แล้วทำอะไรขึ้นมา มันสะสมลงภสาสวะ ภพ คือจิตเดิมแท้ทั้งหมด แล้วจิตเดิมแท้ไปเกิดเป็นพรหม ก็จิตเดิมแท้นี้ไปเกิด เวลาพรหมตาย จิตเดิมแท้ก็มาเกิดในเวรในกรรมของสัตว์ แล้วไม่มีใครรู้ใครเห็น

เทวดา อินทร์ พรหมต้องมาขอฟังเทศน์พระพุทธเจ้า

พระพุทธเจ้าเป็นคน เป็นมนุษย์นะ แต่พระพุทธเจ้ารู้กายกับใจ

ร่างกายนี้นะ ทางโลกเขาเห็นไง บุญกุศลทำให้รูปสมบัติมีคุณสมบัติที่ดีงาม ศีลทำให้ชีวิตนี้ยั่งยืน คนอายุสั้น อายุยืนนั่นน่ะ มีศีล ไม่มีศีล มีศีลมีสัตย์ไง แล้วถ้าฝึกหัดปฏิบัติของเราขึ้นมานะ พุทโธๆ มันเห็นคุณค่ามาก

แต่ใหม่ๆ มันเห็นโทษนะ พุทโธทีไรมันเครียดทุกทีเลย พุทโธทีไร โอ้โฮ! มันมีปัญหาไปหมดเลย ถ้าไม่พุทโธ ทำไมชีวิตมันสะดวกสบายไปหมด พอพุทโธขึ้นมา แหม! มันอึดอัดไปทั้งหมดเลย

ก็พุทโธมันตรวจสอบใจไง

น้ำใสเห็นตัวปลา น้ำขุ่นเป็นโคลนเป็นตมจะไปรู้ไปเห็นอะไร แล้วน้ำของเราขุ่นเป็นโคลนเป็นตม พุทโธๆ ก็พยายามทำให้น้ำมันใสไง

น้ำใสเห็นตัวปลา ตัวปลาคือตัวกิเลสตัณหาความทะยานอยากในหัวใจของตนไง เราพยายามพุทโธๆ ใครจะเคียดใครจะแค้น ใครจะโกรธก็แล้วแต่นะ เวลามันเคียดมันแค้น มันโกรธนะ พุทโธทีไรทุกข์ทุกทีเลย พุทโธทีไรเครียดทุกทีเลย นั่นน่ะแสดงว่าวาสนาน้อย

ขิปปาภิญญา ผู้ที่ปฏิบัติง่ายรู้ง่าย พุทโธๆ สงบ พับ! น้ำใส

น้ำใสคืออวิชชา น้ำใส โอ๋ย! มันสว่างไสว มันผ่องมันใส

เราฟังแล้วเรารำคาญ

เขาทำให้จิตมันมีกำลังต่างหาก เขาทำให้จิตมันตั้งมั่น จิตถ้ามันเป็นอิสระ มันไม่ฟุ้งไม่ซ่าน มันมีความสุขนะ แต่คนที่ไม่มีสติไม่มีปัญญานะ นั่งว่างๆ ว่างๆ นั่นมันเผอเรอเผลอไผลไป แต่กิเลสมันหลอก มันปลิ้นปล้อน มันเป็นมิจฉาไง

คนทำความดีๆ คนดีทั้งนั้นน่ะ แล้วดีของใครล่ะ ดีของกิเลสหรือดีของธรรมล่ะ

ถ้าดีของธรรมนะ จิตมันสงบระงับ มันตั้งมั่น มีสติปัญญา มีสติและสัมปชัญญะ โอ๊ะ! แล้วอะไรจะมีค่ากว่านี้ มันอิ่มเต็มมันไง แล้วพอมันส่งออก มันก็พร่องไปเรื่อยๆ พร่องไปจนเป็นหน้าแล้ง ดินแตกระแหง หัวใจนี้แตกระแหง ทุกข์ยากเร่าร้อน นี่แค่สามัญสำนึกของมนุษย์นะ

พระพุทธศาสนา ทางสายกลางในพระพุทธศาสนา เริ่มจากทำความสงบของใจให้ได้ ศีล สมาธิ แล้วมันจะฝึกหัดใช้ปัญญา ปัญญาคือวิปัสสนารู้แจ้งแทงตลอด ไอ้ปลาตัวนั้นน่ะ มึงวางไข่ในหัวใจเราน่าดูเลย มึงฟักลูกฟักหลานในหัวใจเป็นล้านๆๆๆๆ ตัวน่ะ ไอ้ปลาตัวนั้นน่ะ

นี่ไง เวลาเข้าไปพิจารณามัน ไปรู้ไปเห็นของมันนะ มันมหัศจรรย์ในหัวใจของตัวเองนะ แล้วจะกราบพระพุทธเจ้าด้วยเต็มหัวอกเลย เพราะอะไร

เพราะธรรมและวินัยเป็นศาสดาของเรา เพราะเราศึกษาธรรมะขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าก็สอนอย่างนี้ แต่เราก็ฟังมา เราก็ศึกษามา เราก็จดจำมา เราก็เอามาคุยอวดกันว่าเราเป็นนักปราชญ์ราชบัณฑิต มีความรู้ในพระพุทธศาสนา แต่มันไม่เคยสงบไง

พอมันสงบขึ้นมา โอ้โฮ! ศึกษาธรรมะขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า นั่นเป็นสมบัติขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เวลาเราทำขึ้นมา รสของธรรมชนะซึ่งรสทั้งปวง มีสติธรรม มีสมาธิธรรม แล้วพยายามจะฝึกหัดปัญญาธรรม ภาวนามยปัญญา ปัญญาในพระพุทธศาสนา ไม่ใช่ปัญญาที่เราคิด เราจินตนาการอยู่อย่างนี้

ปัญญาอย่างนั้นคือธรรมจักร คือจักรมันเคลื่อน จักรมันหมุน มหัศจรรย์ ต้องมหัศจรรย์ตัวมันเอง แล้วเรามีครูบาอาจารย์ที่ดีงามคอยบอกว่าใช่หรือไม่ใช่

แต่นี่ไม่มีอะไร กระต่ายตื่นตูมเงาของตัวเอง คิดจินตนาการไปแล้วบอก โอ้โฮ! นักปราชญ์ราชบัณฑิต ศาสนาเจริญมาก เพราะชาวพุทธมีสติมีปัญญา เป็นศาสตราจารย์ดอกเตอร์ในพระพุทธศาสนามากมายเลย แต่คุมหัวใจตัวเองไม่ได้ สัมมาสมาธิคือคุมหัวใจของตัวเองได้

โดยธรรมชาติเวลามันคิดดีงาม เราก็เหยียบคันเร่ง ทำคุณงามความดีของเรา เข้าพรรษา งดเหล้าเข้าพรรษา การที่ผิดศีลผิดธรรม เราจะไม่ทำอะไรทั้งสิ้น ในพรรษานี้มันสะดวกมันสบายไปหมด ชีวิตมันเป็นปกติสุข ออกพรรษาแล้วมันจะตกเบิก มันจะฉลองเต็มที่เลย

แต่ทั้งพรรษาเราทำของเรามาได้แล้ว ออกพรรษาเราทำต่อเนื่องไปไม่ได้หรือ ชีวิตของเราควรจะดีงามมากกว่านี้ จริงไหม

ถ้าชีวิตเราดีงามมากกว่านี้เพราะอะไร เพราะศีลเพราะธรรมไง เพราะศีลเพราะธรรม ทำให้เข้าพรรษา โอ้โฮ! ร่างกายทรุดโทรมมาก พอออกพรรษา กล้ามเนื้อ โอ้โฮ! แข็งแรงหมดเลย เพราะอะไร เพราะมันอดเหล้าเข้าพรรษามาไง

แล้วเวลามีสติมีปัญญา มีศีลมีธรรม มันจะคิดไปทำความผิดความพลาดอย่างไร รั้งไว้ๆ ไม่ทำๆๆ มันดีทั้งกายและใจ ออกพรรษาจะฉลองให้มันเสื่อมโทรมอย่างนั้นอีกหรือ ทำไมไม่ทำให้มันดีงามขึ้นไป

แล้วดีงามขึ้นไป ชีวิตเป็นปกติสุข ครอบครัวมีความร่มเย็นเป็นสุข สามีภรรยา โอ้โฮ! รักใคร่เจือจานกันดี ออกพรรษามันไปเสพสิ่งเสพติด สิ่งมึนเมา กลับมา มาทะเลาะกันอีกแล้ว ก็ดีอยู่เมื่อกี้นี้ ออกพรรษาเอาอีกแล้ว

ไอ้ปลาตัวนั้นน่ะมันไม่เคยมีใครไปรู้ไปเห็นมัน ไอ้ปลาตัวนั้นน่ะมันฝังอยู่เป็นจริตเป็นนิสัย นิสัยของแต่ละบุคคลมันไม่เหมือนกัน

องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าวางธรรมวินัยไว้ศึกษาค้นคว้า พระพุทธศาสนา อตฺตา หิ อตฺตโน นาโถ ตนเป็นที่พึ่งแห่งตน

เราไปวัดไปวา เขาบอกไอ้พวกไปวัดไปวาไอ้พวกมีปัญหา

ใช่ มีปัญหาเพราะเราพยายามจะหาปลาตัวนั้น เราจะหาความบกพร่องของเรา เราจะหาสิ่งที่ไม่ดีในตัวของเรา แล้วในชาตินี้เกิดมาเป็นมนุษย์ เกิดมาพบพระพุทธศาสนา เราจะสร้างคุณงามความดีของเรา

แล้วถ้ามันเป็นสัจจะความจริง หลวงตาพระมหาบัวท่านสิ้นกิเลส เห็นไหม พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์รวมเป็นหนึ่งเดียวในหัวใจของตน มหัศจรรย์ในหัวใจของตน

องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าปรารถนารื้อสัตว์ขนสัตว์ รื้อสัตว์ขนสัตว์อย่างนี้ไง รื้อสัตว์ขนสัตว์ผู้ที่มีทุกข์มียากในหัวใจของตนให้มีศีลมีธรรมขึ้นมา ให้เป็นความปกติสุข มีความปกติสุขแล้วนะ แล้วถ้ามีอำนาจวาสนา มนุษย์จะล่วงพ้นทุกข์ด้วยความเพียร

ความเพียร ความวิริยะ ความอุตสาหะ ของพวกมาปฏิบัติ ไอ้เราไปเห็นเข้า เราช็อกตายเลย นั่งนี่ทั้งคืนเลย เดินจงกรมทั้งวันทั้งคืน

ถ้าใครไม่มีความเพียร ความวิริยะ ความอุตสาหะอย่างนั้น มันจะเข้าสู่สัจจะความจริงอันนั้นไม่ได้ แล้วถ้ามันจะเข้าสู่สัจจะความจริงอันนั้นได้ เพราะอะไร

เพราะมีศรัทธา มีความมั่นคงในใจ มีอำนาจวาสนา มีความสัจจะ เราก็เกิดแล้วเกิดเล่า ตายแล้วตายเล่า มันก็เท่านี้ แล้วสิ่งที่องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าสอนเรื่องไม่เกิดอีกจะเป็นอย่างไร

จิตที่เวียนว่ายตายเกิดในวัฏฏะมันต้องไปของมันตามธรรมชาติของมัน เพราะมันมีพลังงานของมัน ทำลายภวาสวะ ทำลายภพ พลิกฟ้าคว่ำดินแล้วจบครับ พลังงานนั้นยังอยู่ พลังงานที่ไม่ส่งออก พลังงานในพระพุทธศาสนา ปัญญาในพระพุทธศาสนาคือปัญญาย้อนกระแสกลับ

โดยธรรมชาติปัญญามันคิดออก คิดหาแต่ผลประโยชน์ของตัว แต่มันเป็นผลประโยชน์ของโลกอีกต่างหากโดยที่เจ้าตัวไม่รู้

แต่เวลาครูบาอาจารย์ของเรา ภาวนามยปัญญา นั่งสมาธิภาวนา เวลาปัญญามันเกิด นั่นแหละปัญญาในพระพุทธศาสนา ทางสายเอก ทางสายกลางในพระพุทธศาสนา แล้วมันจะทำให้จิตใจสงบสุข จากที่ขุ่นตม เป็นโคลนเป็นตม โอ๋ย! มันใสมันสะอาดของมัน มีสติมีปัญญาขึ้นมา ยกขึ้นสู่วิปัสสนา เห็นกาย เห็นเวทนา เห็นจิต เห็นธรรม เห็นปลาตัวนั้น

ไอ้ปลาตัวนั้นที่มันไข่เป็นล้านๆๆ ฟอง จับมันทำหมันซะ มีสติมีปัญญาขึ้นมาใคร่ครวญมันซะ ปลานั้นเป็นอาหาร ปลานั้นเอามาวิปัสสนา เนื้อปลา กระดูกปลา เกล็ดปลา ทุกอย่างแยกแยะออกด้วยมรรค ๘ ด้วยภาวนามยปัญญาของตน ปลาตัวนั้นสิ้นไปจากใจดวงนั้น เป็นชาวพุทธโดยแท้จริง เอวัง