เทศน์เช้า วันที่ ๕ มกราคม ๒๕๖๘

พระอาจารย์สงบ มนสฺสนฺโต

ณ วัดป่าสันติพุทธาราม (วัดป่าเขาแดงใหญ่) ต.หนองกวาง อ.โพธาราม จ.ราชบุรี

ตั้งใจฟังธรรมะ ตั้งใจฟังธรรมะเพื่อเอาสัจธรรมเข้าหัวใจของตนให้เป็นชีวิตใหม่

ชีวิตเก่าๆ ชีวิตเก่าๆ อยู่ดั้งเดิมนี่แหละ การเกิดเป็นมนุษย์เป็นอริยทรัพย์ การเกิดเป็นมนุษย์เป็นสิ่งที่มีบุญกุศลมากมายมหาศาล แต่พอเกิดมาแล้ว เห็นไหม คนเราไม่ได้ดีเพราะการเกิด ดีเพราะการกระทำ เพราะมีการกระทำนะ ธรรมะขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทาน ศีล ภาวนา ถ้าทาน ศีล ภาวนา ให้คนเกิดมาแล้วทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว

ทำไมเราต้องเป็นคนดีล่ะ

คนดีเป็นคนสุจริตชน สุจริตชน คุณงามความดีนั้นปกป้องคุ้มครองชีวิตของเรา

พาลชนๆ พาลชนนะ รังแกเขา เบียดเบียนเขา ทำลายเขา นั่นน่ะมันต้องติดคุกติดตะราง มันเป็นบาปเป็นกรรม มันเป็นบาปเป็นกรรมเพราะอะไร เพราะเราสร้างความเดือดร้อนให้เขา เพราะเราสร้างความทุกข์ให้คนอื่น

แต่ถ้าเป็นคนดีๆ คนดีเพื่อชีวิตของเรา เพื่อสังคมที่ร่มเย็นเป็นสุขไง พระโพธิสัตว์ๆ ๔ อสงไขย ๘ อสงไขย ๑๖ อสงไขย สร้างแต่คุณงามความดีมาๆ จนเป็นจริตเป็นนิสัย คิดถึงการทำความผิดพลาด ทำชั่วไม่ได้

พาลชน พาลชนมันเห็นแต่ความสะดวกสบายของตน เห็นแต่การเอารัดเอาเปรียบของตน เห็นแก่แย่งชิงของตน คิดว่านี่เป็นความสะดวกสบายของตนไง นั่นน่ะความคิดที่เลวร้าย

ทำไมต้องเป็นคนดี

เพราะพระพุทธศาสนาสอนถึงศีล สมาธิ ปัญญา ความดีๆ ความดีต้องศีล ๕ ศีล ๕ เป็นตัวตั้ง ตัวตั้งเป็นที่ตัดสิน ไม่ใช่ว่าฉันเป็นคนดี คนดีเพราะอะไร คนดีเพราะฉันปล้นชิงเขาได้มา ฉันถึงได้ของฉันมา ฉันเป็นคนดีเพราะฉันมีเงินมีทอง

นั่นดีของใคร

ดีของมาร

ถ้าเป็นคนดี คนดีของเรา เราทำสิ่งใดมาด้วยน้ำพักน้ำแรงของตน แล้วเราเสียสละของเราเพื่อสังคม เพื่อความร่มเย็นเป็นสุขไง เพื่อความร่มเย็นเป็นสุขเพื่ออะไร เพื่อหัวใจของตนไง

ประเพณีวัฒนธรรม เห็นไหม ศาสนพิธี พิธีมันศักดิ์สิทธิ์ ถ้าไปวัดไปวาได้ถวายทาน ได้กล่าวคำถวาย โอ้โฮ! มันยิ่งใหญ่ นั่นน่ะมันเป็นพิธีกรรมไง พิธีกรรมที่ศักดิ์สิทธิ์

แต่ถ้าเป็นพระพุทธศาสนานะ ทาน ศีล ภาวนา ทาน ศีล ภาวนา มันเป็นประเพณีวัฒนธรรมเพื่อให้คนเป็นคนดีขึ้นมา ถ้าคนดีขึ้นมา สิ่งที่เป็นคนดีเพื่อชีวิตของตน คนดีเพื่อความคุ้มครองชีวิตของตน คนดีเพื่อคนดีของตน คนดีเพื่อพ่อแม่ได้มีความสุขความสงบไง

พ่อแม่มีลูกยากนะ เขาอุตส่าห์ไปอ้อนวอนไปขอเพื่อจะได้ลูกมาเพื่อสืบเชื้อสายตระกูล มันติดยา มันทำร้ายพ่อแม่มัน เวลาเขามาจับไง

โอ้โฮ! อุตส่าห์ขอมึงมานะ ท้องตั้ง ๙ เดือน กว่าคลอดมา เลี้ยงมาอย่างดีเลยนะ ถึงเวลาแล้วมึงมาทำร้ายพ่อทำร้ายแม่ เจ็บช้ำน้ำใจ กว่าจะได้มา ขอแล้วขออีก

ถ้าเป็นคนดีๆ เราเป็นคนดีของเราก็เพื่อชีวิตของตน เพื่อไม่ให้มันผิดศีลผิดธรรม เพื่อไม่ให้มันไปทำร้ายคนอื่นไง แล้วทำร้ายพ่อทำร้ายแม่ ทำร้ายถึงจิตใจของพ่อแม่ไง ไอ้ทำร้ายที่ร่างกาย ไอ้ทำร้ายมันก็เจ็บช้ำน้ำใจพออยู่แล้ว ไอ้ที่มันทำร้ายหัวใจของพ่อแม่มันเจ็บช้ำน้ำใจมากกว่านั้นอีก เห็นไหม

ทำไมถึงต้องเป็นคนดี

คนดีเพื่อตนเอง คนดีเพื่อพ่อแม่ เพื่อสังคม

แล้วเวลากึ่งกลางพระพุทธศาสนา ศาสนาจะเจริญอีกหนหนึ่งไง พระพุทธศาสนาเหมือนห้างสรรพสินค้า ใครเข้าไปแล้ว เข้าไปตัวเปล่าๆ ก็ออกมาตัวเปล่าๆ ไง ใครเข้าไปมีเงินมีทองก็จับจ่ายใช้สอยสิ่งใดมาไง คนที่เป็นเจ้าของห้างสรรพสินค้าเขาได้กำไรในกระเป๋าเขาไง

นี่ก็เหมือนกัน พระพุทธศาสนาสอนยิ่งใหญ่นักไง แต่ถ้าเป็นประเพณีวัฒนธรรมก็เพื่อสังคม เพื่อความร่มเย็นเป็นสุขไง

แต่ถ้าถึงเวลาแล้ว เรามีวาสนา ชีวิตมันมีแค่นี้เองหรือ ทำดีทำชั่วอย่างนี้ใช่ไหม

องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเวลาแสดงธัมมจักฯ ไง ทางสองส่วนไม่ควรเสพทั้งดีและชั่ว ทางดีและทางชั่วเป็นทางสองส่วนที่ไม่ควรเสพ

สิ่งที่เสพ เสพอะไร

ทางสายกลางในพระพุทธศาสนาไง

ถ้าทางสายกลางในพระพุทธศาสนา คนที่มีอำนาจวาสนานะ โลกนี้เร่าร้อนนัก การเกิดมามันแผดเผา ชีวิตนี้มีการพลัดพรากเป็นที่สุด แล้วชีวิตนี้มันจะไปจบลงที่ไหน ถ้าชีวิตจบลงที่ไหน มันจะออกศึกษาค้นคว้าสัจธรรมไง

ถ้าออกศึกษาค้นคว้าสัจธรรม เห็นไหม หลวงปู่เสาร์ หลวงปู่มั่นท่านมาฝึกหัดปฏิบัติของท่าน พระป่า พระป่า พระป่าคือพระปฏิบัติ พระป่า พระปฏิบัติคือปฏิบัติจิตวิญญาณของตน

เวลาปฏิบัติจิตวิญญาณของตน เวลาฝึกหัดปฏิบัติไง ทำความสงบของใจเข้ามาก่อน ทำความสงบของใจเข้ามาก่อน ถ้าใจสงบระงับ จิตเดิมแท้นี้ผ่องใส จิตเดิมแท้หมองไปด้วยอุปกิเลสไง

แต่ถ้าเวลาฝึกหัดปฏิบัติไป คนที่ไม่มีอำนาจวาสนาเวลาปฏิบัติไปเห็นจิตวิญญาณ เห็นเลข เห็นหวย บอกเบอร์ ไอ้นั่นส่งออกหมดน่ะ นั่นน่ะมันเรื่องไร้สาระ คำว่า เรื่องไร้สาระของพระกรรมฐานนะ เรื่องไร้สาระของหลวงปู่เสาร์ หลวงปู่มั่นนะ แต่ไอ้ผู้ฝึกหัดปฏิบัติใหม่น่ะ มันยอดเยี่ยม มันกำลังจะตรัสรู้นั่นน่ะ มันเรื่องไร้สาระ เรื่องไร้สาระ

นี่เวลาฝึกหัดปฏิบัติ วัดป่าๆ พระกรรมฐาน พระกรรมฐานของเขา เขามีสติปัญญาของเขา เขาจะรักษาจิตของเขา รักษาจิตของเขาก็รักษาจิตวิญญาณของเขานั่นแหละ ถ้าจิตวิญญาณของเขา ไอ้ผีตัวแรก ไอ้ผีที่พญามารมันครอบงำอยู่นี่ ไม่รู้จักสติปัญญาเท่าทัน แต่ไอ้ผีตัวข้างนอก ไอ้ผีคนอื่น อยากรู้อยากเห็น ไปอบรมบ่มเพาะเขา นี่พระปฏิบัติไง

เวลาเป็นชาวพุทธไปวัดไปวามันเป็นประเพณีวัฒนธรรม มันเป็นเรื่องความเป็นอยู่ เรื่องศีลธรรม แต่ถ้ามันเป็นอุบาสก อุบาสิกา อุบาสก อุบาสิกา เวลาองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าไง เมื่อใดบริษัท ๔ ของเรา ภิกษุ ภิกษุณี อุบาสก อุบาสิกายังโง่เง่าเต่าตุ่น ยังแก้ไขไม่ได้ เวลากิเลสมันหลอกมันลวง ตามมันไป เราจะไม่ยอมนิพพาน

อบรมบ่มเพาะมาจนเป็นพระอรหันต์มากมาย เอตทัคคะ ๘๐ องค์เป็นพระอรหันต์ด้วย มีสติมีปัญญา มีการชำนาญการเป็นเลิศๆ ต่างหาก บัดนี้ภิกษุ ภิกษุณี อุบาสก อุบาสิกาของเราแก่กล้าเข้มแข็ง อีก ๓ เดือนข้างหน้าเราจะนิพพาน

พระอานนท์คร่ำครวญร้องไห้เลยแหละ ทั้งๆ ที่พระอานนท์เป็นพระโสดาบันนะ เพราะอะไร เพราะต้องการคนอบรมบ่มเพาะสั่งสอนไป นั่นพระโสดาบัน

ไอ้เราปุถุชนคนหนา ไอ้เราพาลชน เวลาภาวนาเอาแต่ใจของตน เวลาไปเห็นก็เห็นจิตวิญญาณคนอื่น แต่ไม่เห็นจิตของตน นี่เวลาภาวนา ภาวนาไม่เป็น ภาวนาไม่เป็นเพราะไม่มีครูบาอาจารย์ไง

หลวงปู่เสาร์ หลวงปู่มั่นท่านฝึกหัดปฏิบัติของท่าน ท่านเห็นมารในหัวใจของท่าน หลวงปู่มั่นท่านเป็นคนพูดเอง อวิชชามันต้องมีที่อยู่ที่อาศัย กิเลสมันมีตัวมีตนของมันไง แล้วคนไม่รู้จักกิเลส ไม่เห็นกิเลส จะไปแก้กิเลสได้อย่างไร

ท่านบอกเลย อวิชชาคือพญามาร เจ้าวัฏจักร ที่อยู่ของมันคือฐีติจิต

จิตเดิมแท้นี้ผ่องใส จิตเดิมแท้หมองไปด้วยอุปกิเลส

จิตเดิมแท้ จิตเดิมแท้นั่นแหละอวิชชาทั้งนั้น นั่นแหละมาร มารมันอยู่ตรงนั้น แต่ไม่เห็น ดันเห็นเรื่องคนอื่นไง มันส่งออกไง มันไม่เคยเห็นกลับมาไง

ปัญญาในพระพุทธศาสนาถึงเป็นปัญญาทวนกระแสกลับ การทวนกระแสกลับ มันเห็นความชั่วของเราทุกๆ อย่างเลย ชั่วเพราะมักง่าย ชั่วเพราะขาดสติ ชั่วเพราะผัดวันประกันพรุ่ง ชั่วเพราะว่าตั้งใจแล้วไม่ทำ ชั่วเพราะตั้งใจแล้วทำไม่ได้ ชั่วเพราะเกิดเป็นมนุษย์แล้วไม่เอาไหน มันชั่ว มันเห็นหมดน่ะ

พอมันเห็นหมดก็หลวงปู่เสาร์ หลวงปู่มั่นไง ข้อวัตรปฏิบัติไง เครื่องอยู่ของใจไง ถ้ามันชั่วช้านักก็อยู่กับข้อวัตรนี้ อยู่กับกติกาของกรรมฐานนี้ เพื่อความสงบระงับของใจของตน อย่าให้ความเลวทรามมันออกไปทำร้ายตัวมันเอง

แต่ในทางโลกยิ่งใหญ่นะ พระกรรมฐานนะ เป็นพระปฏิบัติมีคุณธรรมในใจ

ทำอะไร ทำเงินทำทอง ทำศักดิ์ศรีหรือ ทำยศถาบรรดาศักดิ์หรือ โลกธรรม ๘ มีลาภเสื่อมลาภ มียศเสื่อมยศ ของมันมีอยู่แล้วดั้งเดิม จะมีธรรมไม่มีธรรม เขาก็มีของเขาอยู่อย่างนั้นอยู่แล้ว แล้วถ้ามีอย่างนั้นอยู่แล้ว มันเป็นเครื่องล่อให้สังคม ให้ชาวโลก ให้สิ่งมีชีวิตติดกับอำนาจนั้นไง อยากดี อยากใหญ่ อยากมีอำนาจ แต่ไม่รู้จักรักษาจิตของตน

พระพุทธศาสนาไม่ได้สอนอย่างนั้น

อตฺตา หิ อตฺตโน นาโถ ตนเป็นที่พึ่งแห่งตน ทำความสงบของใจเข้ามาได้จะรู้จักตัวตนของตน ถ้ารู้จักตัวตนของตน เห็นจิตของตน จิตของตนมีกำลังของมัน มันจะฝึกหัดวิปัสสนาขึ้นมา ถ้ามันจะฝึกหัดวิปัสสนาขึ้นมา มันมีการกระทำ มันมีเหตุมีปัจจัย มีความเป็นจริงขึ้นมา

ไม่ใช่เพ้อเจ้อเพ้อฝัน พูดพล่อยๆ พูดตามแต่กิเลสมันชักจูง ไอ้ชาวพุทธก็ โอ้! เห็นพระห่มผ้าเหลือง ผ้ากาสาวพัสตร์ ลูกศิษย์หลวงปู่มั่นท่านคงจะมีคุณธรรมในใจ

ที่ไหนมีศรัทธา ที่นั่นมีเหยื่อ

ที่ไหนมีเหยื่อ ที่นั่นมีนักล่า

หลวงปู่เสาร์ หลวงปู่มั่นท่านไม่ได้บอกให้เราศรัทธาความเป็นเหยื่อ ศรัทธาของเราต้องมีสติปัญญา กาลามสูตร ห้ามเชื่อ ห้ามเชื่อ ห้ามเชื่อ ที่พูดมามันจริงไหม ถ้าพูดมาจริง ต่อหน้าและลับหลัง พูดตรงไปตรงมา พูดอย่างใด ทำอย่างนั้น

นี่พูดอย่างหนึ่ง ทำอย่างหนึ่ง มนุษย์เป็นสัตว์ประหลาด คิดอย่างหนึ่ง พูดอย่างหนึ่ง ทำอย่างหนึ่ง เวลาพูด พูดธรรมะนะ นักล่า อย่าเผลอนะ กระเป๋าอย่าเปิดนะ หมดเลยล่ะ

หลวงปู่เสาร์ หลวงปู่มั่นท่านไม่ต้องการอย่างนั้น ท่านต้องการให้ชาวพุทธมีสติมีปัญญา

เราขวนขวายหาไทยทานมาเพื่อเลี้ยงชีพ สิ่งที่ดีงาม เราให้ผู้ทรงศีล เราให้ผู้ทรงศีลเพราะเราต้องการรักษาพระพุทธศาสนา

พระพุทธศาสนา องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าอาสวักขยญาณ ทำลายอวิชชา ทำลายมารในหัวใจของท่าน เป็นศาสดา เป็นศาสดา เป็นผู้มีเมตตาธรรมค้ำจุนโลก อบรมบ่มเพาะสามโลกธาตุ

เราเกิดมาเป็นมนุษย์ เกิดมาพบพระพุทธศาสนา พ่อแม่ปู่ย่าตายายเรานับถือพระพุทธศาสนา เราลูกหลานล่วงเลยมา เราก็นับถือพระพุทธศาสนา เราศึกษาพระพุทธศาสนาเป็นธรรมและวินัย เป็นศาสดา แล้วพยายามอบรมบ่มเพาะให้ชีวิตของเรามีความร่มเย็นเป็นสุข

สิ่งใดที่เป็นคนดี ทำคุณงามความดี ทำคุณงามความดีก็เพื่อตน ไม่ใช่เพื่อใคร ทำดีเพื่อดี ดีของตน ดีของตนโดยสุจริต มีสิ่งใดที่หามาเป็นประโยชน์กับชีวิต สิ่งใดที่เป็นบุญเป็นกุศล เราฝังดินไว้ด้วยเจตนา

เจตนาเกิดจากจิต เจตนาเกิดจะรักษาพระพุทธศาสนา ปัจจัยเครื่องอาศัยเพื่อนักรบไง เพื่อความเป็นจริงในพระพุทธศาสนา ให้ฝึกหัดปฏิบัติมาให้เป็นความจริง ให้พระพุทธศาสนาแวววาว เราฝังไว้ที่หัวใจของตน

หัวใจของตนเห็นไหม นี่ไง กิเลส อวิชชาอยู่ที่ฐีติจิต อยู่ที่จิตเดิมแท้ ความคิดไม่ใช่จิต เกิดจากจิต ความคิดเกิดจากจิตโดยศรัทธา โดยความเชื่อ โดยการส่งเสริม การเชิดชูบูชาพระพุทธศาสนา เราทำบุญ เราทำกุศลของตนด้วยสติด้วยปัญญา ไม่ใช่เหยื่อ

ทำบุญด้วยความเป็นเหยื่อ ไอ้นักล่ามันก็ชอบน่ะสิ

แต่เราจะเป็นนักล่า ล่าด้วยความฉลาด ความดีงามในใจของตน ถ้ามีสติมีปัญญาพ้นจากความเป็นเหยื่อ สติและปัญญาของเรา คุ้มครองดูแลของเรา ทรัพย์สินที่หามานี้ของเราทั้งสิ้น สิ่งที่เราเสียสละ เราเสียสละเพื่อการจรรโลงพระพุทธศาสนา ไม่ใช่จรรโลงให้พวกเหยื่อมันเอาไปล่ากัน ไม่เป็นประโยชน์กับใครทั้งสิ้น ถ้ามันเป็นประโยชน์ เห็นไหม ทำคุณงามความดีมันเป็นประโยชน์กับเราด้วย เป็นประโยชน์กับพระพุทธศาสนาด้วย แล้วมีศรัทธามีความเชื่อ ฝึกหัดปฏิบัติ

มันต้องฝึกหัดปฏิบัติขึ้นมา เพราะปุถุชนคนหนา ฝึกหัดของเราให้เป็นกัลยาณชน กัลยาณชนมันเท่าทันกับรูป รส กลิ่น เสียงเป็นบ่วงของมาร เป็นพวงดอกไม้แห่งมาร

พวกมาร พวกมารพวกกิเลสตัณหาความทะยานอยาก พวกปุถุชนมันติดในรูป รส กลิ่น เสียง แต่ถ้าติดในรูป รส กลิ่น เสียง มันก็เลยทุกข์ยากไปกับรูป รส กลิ่น เสียง ทั้งๆ ที่รูป รส กลิ่น เสียงมันเป็นธรรมชาติของมัน มันเพียงแต่เข้าไปบวกลบเท่านั้น แต่ความโง่เง่าเต่าตุ่นของเรา เราก็ไปคึกไปคะนองกับมัน ไปทุกข์ไปยากกับมัน

มีสติปัญญาขึ้นมา เราใช้สติปัญญาใคร่ครวญไง เสียงสักแต่ว่าเสียง รูปสักแต่ว่ารูป มันก็เป็นอย่างนั้นน่ะ รูปที่ดีงามมันก็ต้องร่วงโรยไปเป็นธรรมดา รูปที่เลวทรามมันให้ทุกข์กับคนอื่น รูปที่ดีงามมันก็ร่วงโรยเป็นธรรมดา มันก็เป็นอนิจจังอยู่แล้ว มันทรงตัวอยู่ไม่ได้อยู่แล้ว เราไปตื่นตูมอะไรกับเขา

เราทำความสงบของใจเข้ามาเป็นกัลยาณชน ถ้ายกขึ้นสู่วิปัสสนาได้จะเป็นบุคคลคู่ที่ ๑ เห็นไหม พระกรรมฐาน พระกรรมฐานเขาทำที่นี่ เขาทำที่จิตวิญญาณของเขา เขาประพฤติปฏิบัติจากจิตของเขา จากภายในของเขา มันมีอะไรขาดแคลน ปัจจัยเครื่องอาศัยมันมีอะไรขาดแคลน มันมีแต่ท่วมท้น จนครูบาอาจารย์ที่ฉลาดท่านต้องหลบหลีกของท่าน เข้าป่าเข้าเขาไปก็เพื่อหลบหลีกเรื่องผลกระทบไง

ผลกระทบที่มันรุนแรงเพราะอะไร

เพราะเราฝึกหัดปฏิบัติใหม่ ผลกระทบนั้นมันจะส่งผลที่รุนแรงไง แต่ถ้าเราฝึกหัดจนเราเข้มแข็งแล้ว ผลกระทบนั้นก็แค่ผลกระทบที่เราเท่าทันมันไง พอเท่าทันมันก็เป็นประโยชน์ การฝึกหัดปฏิบัติจิตของตนให้ดีขึ้นมาไง

ถ้าฝึกหัดปฏิบัติ เราเป็นนักรบ เราจะรบกับกิเลสตัณหาความทะยานอยากของตน เราไม่เข้าใจอะไรเลย วิธีการรบ วิธีการหลบหลีก วิธีการรักษาตัว แล้ววิธีการฝึกหัดให้มันเป็นจริงขึ้นมา แล้วมันจะเป็นหัวหน้าได้อย่างไรวะ

นักล่า

แต่ถ้าเป็นจริง ท่านไม่ต้องการสิ่งนั้น ท่านต้องการให้ชาวพุทธมีความสงบสุข

เราหามาปากกัดตีนถีบด้วยน้ำพักน้ำแรงของเรานะ ไปวัดไปวาเพื่อความจรรโลงพระพุทธศาสนา จรรโลงชีวิตของเราให้มีสติมีปัญญา

โลกมีการแข่งขัน เราต้องมีสติปัญญาเท่าทันโลกเขา ถ้ามีวาสนาก็จังหวะและโอกาส ถ้าวาสนาของเรามันไม่ถึงนะ โอกาสของเราก็เป็นไปไม่ได้ นี่คือบุญและบาป แต่เวลาชนะจิตของตน ความมีสติมีปัญญาเท่าทันจิตของตน นั่นวิธีการปฏิบัติ

แล้ววิธีการปฏิบัติ พระป่า พระบ้าน พระป่า พระบ้าน เดี๋ยวนี้มันเลอะเทอะกันไปหมดไง เลอะเทอะเพราะคนที่ไม่รู้จริง ไม่เห็นจริง ไม่เห็นคุณค่า

รู้จริงเห็นจริงเพราะอะไร

ธรรมมันมีเหตุและมีปัจจัย มันต้องมีเหตุมันถึงมีผล เหตุการกระทำ ถ้าเหตุนั้นเอ็งทำลายซะ ข้อวัตรปฏิบัติลบล้างทั้งสิ้น เดี๋ยวนี้ทันสมัย เดี๋ยวนี้โลกเจริญแล้ว ไอ้ข้อวัตรปฏิบัติมันของเก่าแก่ เป็นธรรมและวินัยที่องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าบัญญัติไว้ในพระไตรปิฎก

หลวงปู่เสาร์ หลวงปู่มั่นท่านฝึกหัดปฏิบัติมาเจียนตาย แล้วท่านก็ฝึกหัดมาได้ผลตามความเป็นจริง ท่านถึงเอาสิ่งนั้นมาอบรมบ่มเพาะให้เป็นแนวทางไง ให้เป็นแนวทางชาวพุทธที่ฝึกหัดปฏิบัติไง มันถึงเป็นวัดป่า

แล้ววัดป่ามันก็ลบหมดเลยว่าทันสมัย ทุกอย่างมันเป็นเครื่องยนต์กลไก ทุกอย่างมันเป็นไปหมดเลย นั่งสัปหงกโงกง่วง นั่งจนหลับ บรรลุธรรม กินอิ่มนอนอุ่นเหมือนหมู

นักรบนะ เขาพยายามทำของเขาเพื่อประโยชน์ของเขา

นี่พูดถึงว่า พระพุทธศาสนามันมีหลากหลาย ไม่ใช่ว่ามันเหมือนกันหมด มันเป็นอันเดียวกันหมด

เป็นอันเดียวกันต่อเมื่อมันเป็นความจริง มันเป็นอริยสัจ ถ้าไม่เป็นความจริงนะ ที่ไหนมีศรัทธา ที่นั่นมีเหยื่อ ที่ไหนมีเหยื่อ ที่นั่นมีนักล่า นักล่าล่าหมด แต่ถ้าเรามีสติมีปัญญา ศรัทธาเราเพื่อจรรโลงพระพุทธศาสนา ไม่ใช่ศรัทธาเป็นเหยื่อให้นักล่ามันงาบเอา เราทำบุญเพื่อพระพุทธศาสนา เพื่อพุทธะ พุทธะคือผู้รู้ ผู้ฉลาด พ้นจากความเป็นเหยื่อ